DAVID.GE 2.0 ბლოგი » მოგზაურობა

ფოტომოგზაურობა კეისარიაში

David — Thu, 18 Feb 2010 18:29:46 +0000

კეისარიას ისრაელის ისტორიაში დაახლოებით ისეთივე დატვირთვა აქვს, რაც ქართულში მცხეთას: იგი ერთ დროს იყო “სატახტო” ქალაქი. პირველი დასახლება ამ ადგილას ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-3 საუკუნეში ფინიკიელებმა დააფუძნეს და მას სტრატონის კოშკი ეწოდებოდა. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 30 წელს იგი (იმ დროისთვის უკვე როგორც რომის კუთვნილება) საჩუქრად გადაეცა მეფე იროდს. მან 12 წლის განმავლობაში იქ გააშენა თანამედროვე ქალაქი, რომელსაც მისი მეგობრისა და მფარველის, იმპერატორ ოქტავიუსის საპატივცემოდ კეისარია უწოდა.

ქალაქი მართლაც შთამბეჭდავ ტექნიკურ ქმნილებას წარმოადგენდა: აქ იყო თეატრი, იპოდრომი, სასახლე, ქუჩები, საცხოვრებელი სახლები, აბანოები. ქალაქი სასმელი წყლით მარაგდებოდა ორი დამოუკიდებელი წყალსადენით (აკვედუკით). იმის გათვალისწინებით, რომ ონკანი მხოლოდ მე-7 საუკუნეში გამოიგონეს და მთელი წყალი მაშინ მუდმივად დენადი იყო, ვარაუდობენ, რომ 20000 მოსახლეზე დაახლოებით მილიონიანი ქალაქის სამყოფი სასმელი წყალი იხარჯებოდა.

ქალაქი მრავალჯერ გადადიოდა ხელიდან ხელში: სხვადასხვა დროს ის იყო რომაელების, ბიზანტიელების, არაბების, ჯვაროსნების, მამლუქების, ოსმალოების და ბოლოს – ბოსნიელი ემიგრანტების ხელში. ყოველი მათგანი რაღაცას ამატებდა ქალაქს, რის შედეგადაც აქ შემორჩენილია სინაგოგის, მეჩეთის, ჯვაროსანთა ციხესიმაგრის და სხვა მრავალი ნაგებობის ელემენტები. რასაკვირველია, ყველაფერს ჩვენამდე არ მოუღწევია: ნაწილი ადამიანის ხელით დაინგრა, ხოლო ნაწილის განადგურება ბუნებამ უზრუნველჰყო – რამდენიმე მიწისძვრისა და ზღვის დონის მომატების შემდეგ ქალაქის ნახევარზე მეტი ან აღარ არსებობს, ან ზღვაშია. თუმცა, რაც გადარჩა და რაც გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს, მართლაც განსაკუთრებულია.

ბლოგზე დასადებად შევარჩიე მხოლოდ 17 ფოტო (დააკლიკეთ გადადიდებლად), რომელიც მხოლოდ ნაწილობრივ გადმოსცემს ამ ძველი ქალაქის სიდიადეს:

რომაული თეატრი

ძველმა თეატრმა ძალიან კარგ მდგომარეობაში მოაღწია ჩვენამდე. ამას რესტავრაციაც დაემატა და შედეგად… ეს 2000 წლის წინ აშენებული ნაგებობა დღესაც მოქმედია და კონცერტებს და წარმოდგენებს მასპინძლობს (მაგ.: აქ იგეგმებოდა ალა პუგაჩოვას კონცერტი)

ხედი თეატრის სცენიდან

თეატრის გარკვეული ნაწილიც მიწის ფენით იყო დაფარული, რომლის მოცილების შემდეგაც ბევრი ქანდაკება იქნა ნაპოვნი:

თეატრის გარე მხარე და იქვე აღმოჩენილი ქანდაკებები

თეატრის გვერდით შემორჩენილია რამდენიმე შენობის ფრაგმენტი, მათ შორის ერთერთი – 2000 წლის წინანდელი ბათქაშით (“შტუკატურკით”)

რომაული პერიოდის ქალაქის ნაწილი და შემორჩენილი თეთრი ბათქაში

რომაული სტილის განუყოფელი ნაწილია კოლონადები. ისინი აქაც მრავლადაა, თუმცა დაახლოებით 40 არაბებმა რამდენიმე საუკუნის წინ სხვა ქალაქში გადაიტანეს და შენობის ასაშენებლად გამოიყენეს (ამაზე მომდევნო პოსტში). აქ კი ბევრი სახეობის ელემენტია წარმოდგენილი:

სხვადასხვა პერიოდის არქიტექტურის ელემენტები

ზოგიერთი ელემენტი ისეთი ხარისხითაა შემონახული, ქვის სათლელიდან გუშინ მოტანილი გეგონება:

თითქმის იდეალურად შემონახული ორნამენტები

აქვეა ქვა, რომელზეც დაახლოებით შემდეგი შინაარსის წარწერაა: პონტი პილატემ, იუდეის პრეფექტმა [აღმართა] ეს [ნაგებობა იმპერატორ]ტიბერიუსის [საპატივცემოდ] (რაც ფრჩხილებშია, ის ნაწილი მეცნიერების მოსაზრებაა და ქვაზე აღარ იკითხება):

Tiberievm Pontivs Pilatvs Praefectvs Ivdaeae

იპოდრომი, რომელსაც სხვაგვარად იროდ მეფის თეატრონსაც უწოდებდნენ, ამ ადგილიდან მოგვიანებით ქალაქის სიღრმეში გადაიტანეს, რადგან აქაურობა ხშირად იტბორებოდა:

იპოდრომი (იროდ მეფის ამფითეატრი)

გათხრების დასრულების შემდეგ არქეოლოგებმა დატოვეს მიწის პატარა მონაკვეთი, რათა ეჩვენებინათ, თუ რამხელა ფენაა აღებული მთელი ამ ტერიტორიიდან (ალბათ ერთი 10 არქეოლოგიური ნივთი ამ პატარა მონაკვეთშიც იმალება):

მიწის დონე გათხრების შემდეგ და გათხრებამდე

ქალაქის ძველი ქუჩები ფაქტიურად დანგრეულია, თუმცა ზოგიერთი დეტალი მიწის საფარში ყოფნით გადარჩა და დღემდე მყარადაა:

ქუჩის ნანგრევები

სასახლის დარბაზებიდან ყველაზე კარგად იატაკი გადარჩა. ერთადერთი, რაც მათი ნახვისას გაფიქრდება ისაა, რომ თუ დღეს ასეთი ლამაზია, მაშინ აგებისას რაღა იქნებოდა?

სასახლის იატაკის მოზაიკის ნაწილი

მისაღები დარბაზების გვერდით არის დამხმარე ნაგებობები. ამ სურათზე მაგალითად არის აბანოს და ტუალეტის ნანგრევები:

სასახლის დარბაზის ნანგრევები

ასე გამოიყურებოდა იმ დროინდელი საკანალიზაციო მილი (არხი) ოთახის შიგნით:

საკანალიზაციო არხი ერთერთი ოთახის ცენტრში

ჯერ კიდევ ფინიკიელების დროიდან ეს ადგილი აქტიურად გამოიყენებოდა ზღვაოსნობისათვის. ამის დასტურად ტერიტორიაზე მრავლადაა ნაპოვნი ფინიკიური და უფრო გვიანდელი პერიოდის ღუზები:

ფინიკიური ღუზები

ქალაქის ტერიტორიაზე ყველაზე მყარად მდგომი ნაგებობა არის ჯვაროსნების ციხესიმაგრე:

ჯვაროსნების ციხესიმაგრის ერთერთი ოთახი

ჯვაროსნების ციხესიმაგრის ერთერთი შიდა თაღი

ჯვაროსნების ციხესიმაგრის გალავანი

THE END

მომდევნო პოსტში: ხაიფის ბაჰაიელთა დაკიდული ბაღები

სხვასაც გაუზიარეთ:

მსგავსი პოსტები

ბენ-გურიონის აეროპორტი

David — Wed, 27 Jan 2010 17:07:37 +0000

“დავით ბენ-გურიონის სახელობის თელ-ავივის საერთაშორისო აეროპორტი ისრაელის მთავარი საჰაერო კარიბჭეა” – ალბათ ასეთი სიტყვებით იწყება მსოფლიოს მრავალი აეროპორტის აღწერა. თუმცა იშვიათია მსოფლიოში სხვა აეროპორტი, რომელიც იმდენ ემოციას, ცრემლს, იმედს და ოცნებას იტევს, როგორც იგი: 40 წლის განმავლობაში ისრაელში ჩამოსული მილიონობით ემიგრანტი ქვეყანაში სწორედ ამ აეროპორტის გავლით მოხვდა. ბევრი მათგანი (მაგ. საბჭოთა კავშირიდან ჩამოსულები) 10-ობით წლით მოწყდა დარჩენილ სანათესაოს და შემდეგ უკვე თავად მასპინძლად აქვე ხვდებოდა ტურისტად ჩამოსულ ნათესავებს (ზუსტად ასე დაგვხვდნენ მე და დედას 1989 წელს ამ აეროპორტში ნათესავები, რომლებიც დედას 20 წელი არ ჰყავდა ნანახი).

Welcome to Israel

პირველად აეროპორტი ლოდის მახლობლად (ეს ის ქალაქია, სადაც წმ. გიორგის საფლავია) ბრიტანელებმა 1939 წელს ააშენეს. თავიდან იგი სამხედრო დანიშნულებით გამოიყენებოდა, თუმცა მოგვიანებით სამოქალაქო ფუნქციის შესრულებაც დაიწყო. პირვანდელი დასახელება “ლიდდას აეროპორტი” 1948 წელს შეიცვალა, როცა იგი ახლადდაარსებული ისრაელის მმართველობის ქვეშ გადმოვიდა და მას “ლოდის აეროპორტი” ეწოდა (“ლიდდა” არაბულად იგივეა, რაც “ლოდი” ებრაულად). 1973 წლის ბოლოს აეროპორტს ეწოდა ისრაელის პირველი პრემიერ-მინისტრის, დავით ბენ-გურიონის სახელი, რომელსაც დღემდე ატარებს.

ძველი აეროპორტი დღეს

2004 წელს, ძველის მეზობლად აშენდა ახალი აეროპორტი (Terminal 3), რომელმაც საერთაშორისო რეისები გადაიბარა, ხოლო ძველი აეროპორტი 2007 წელს რემონტის შემდეგ ხელახლა გახსნეს და ის შიდა რეისებს ემსახურება.

ახალი აეროპორტი: აშენებულია 5-დან 3 გასასვლელი

როგორც ადრე უკვე ვთქვი, ისრაელს წყლის რესურსების ნაკლებობის გარდა მხოლოდ ერთი დიდი პრობლემა აქვს. ამიტომ, უსაფრთხოება უმაღლეს შესაძლო დონეზეა. გამონაკლისი არც აეროპორტია. აქ დამლაგებლიდან დაწყებული ბარგის მიმღებით დამთავრებული ყველას აქვს უსაფრთხოების რამდენიმე ტრენინგი გავლილი. ყოველი მგზავრი რეგისტრაციამდე გადის გასაუბრებას უსაფრთხოების ოფიცერთან. ამ გასაუბრების შედეგად ბარგს ენიჭება გარკვეული კოდი (ალბათ იმის მიხედვით, თუ რამდენად მაღალია შენი ხიფათისმომტანიანობის პოტენციალი) და ან რეგისტრაციაზე გიშვებენ, ანაც ბარგს გახსნევინებენ (როგორც მაგალითად ჩემს საცოლეს ან ამ უცხოელ ტურისტს)… მაგრამ ჩვენს შემთხვევაში იქვე გამოჩნდა, თუ რამდენად განსხვავებულად უდგებიან აქ შემოწმების პროცესს: სანამ ერთი თანამშრომელი გულმოდგინედ ამოწმებდა ბარგს, მეორემ გამოართვა პასპორტი, იკითხა როგორი ადგილი უნდოდა და რეგისტრაცია მის გარეშე გაიარა; ბოლოს კი საპასპორტო კონტროლი ურიგოდ, დიპლომატიური გასასვლელით გაატარა.

Duty Free

კონტროლის ამ პროცედურების შემდეგ ხვდებით დიდ მოედანზე, რომლის გარშემოც ჩამწკრივებულია Duty Free მაღაზიები. ოღონდ, აქ ისინი კლიენტის “გამოჭერაზე” არ მუშაობენ (როგორც თბილისში) და ფასები მართლაც დაბალი და მიმზიდველია. შედეგად, აქვე მუშაობს ერთი საინტერესო სერვისი: ისრაელის მოქალაქეები გაფრენისას ყიდულობენ სასმელს თუ ელექტროსაქონელს, ტოვებენ მას სპეციალურ საცავში და ჩამოსვლისას, ბარგის მიღების დარბაზში იღებენ მას. იმისათვის, რომ მაღაზიებში სასიარულოდ ბევრი დრო დარჩეს (ტანსაცმლის მოზომებას ან ლეპტოპის შერჩევას 1 საათი ხშირად არ ყოფნის ხოლმე) რეგისტრაცია 3 და მეტი საათით ადრე იწყება. სხვათაშორის, გარდა Duty Free ცენტრისა მგზავრებისათვის, არის კიდევ მსგავსი ცენტრი საპასპორტო კონტროლამდე – Buy & Bye გამცილებლებისთვის. ბევრ ახალჩამოსულს ეშლება და Duty Free ჰგონია. შესაბამისად, მეტსაც იხდის…

საერთოდ ისრაელში ასეთი წესია: თუ გინდა, რომ ზედმეტი არ გადაიხადო, უნდა დაუკვირდე – ზედმეტად

P.S. იმის გამო, რომ აეროპორტი დაცული ობიექტია, არასოდეს მიცდია იქ სურათის გადაღება. ამიტომ, აქ მხოლოდ ის ფოტოები გამოვფინე, რაც ინტერნეტში ვიპოვე. რაც ფოტოებში დაგაკელით, შეგიძლიათ ამ Flash-გზამკვლევით აინაზღაუროთ: Ben-Gurion Airport Terminal 3 (სამწუხაროდ, IE-ს გარდა ყველა სხვა ბროუზერში იხსნება მხოლოდ ბმულის წინასწარ დაკოპირებით და მისამართის ველში ჩასმით. რატომ? არ ვიცი)

მომავალ პოსტში: მოქალაქის პირველი ნაბიჯები

სხვასაც გაუზიარეთ:

მსგავსი პოსტები

ისრაელი: დასაწყისი

David — Tue, 19 Jan 2010 18:54:16 +0000

ამ პოსტით იწყება დაპირებული “მოგზაურობა” ისრაელში, რომლის განმავლობაშიც ვეცდები გაგაცნოთ ამ ქვეყნის ისეთი დეტალები, რომლებზეც ბევრს არ წერენ. დასაწყისისთვის ცოტა “მშრალი” ინფორმაცია:

ისრაელი

ოფიციალური დასახელება: ისრაელის სახელმწიფო (State of Israel)
მმართველობის ფორმა: საპარლამენტო რესპუბლიკა (ნომინალურ პრეზიდენტს ირჩევს პარლამენტი; ქვეყანას მართავს პრემიერი)
სახელმწიფო ენები: ივრითი და არაბული (არაბული წარწერები არის ფულზე, საგზაო ნიშნებზე, პირადობის მოწმობაზე; პასპორტზე – არა)
ტერიტორია: საზღვრები დღემდე დაუდგენელია (გასაგები მიზეზების გამო), თუმცა დაახლოებით საქართველოს მესამედია
მოსახლეობა: ~7,5 მილიონი (მათგან 6 მილიონი ებრაელია, 1 მილიონი მოქალაქეობამიღებული, “გაპრავებული” არაბი)
ვალუტა: შეკელი (თარგმანში ნიშნავს აი იმ “ვერცხლს” ბიბლიაში რომ 30-ია)
მთლიანი შიდა პროდუქტი: ~200 მილიარდი დოლარი

თუ რუკას დააკვირდებით, ნახავთ რომ ისრაელს ორი ტიპის მოსაზღვრე ჰყავს: წყალი (ხმელთაშუა, წითელი და მკვდარი ზღვების სახით) და არაბები (ლივანის, სირიის, იორდანიისა და ეგვიპტის სახით). ქვეყნის შიგნითაც ორი ანალოგიური პრობლემაა: წყალი (ცოტაა) და არაბები (ბევრია).

ისრაელი ალბათ მსოფლიოში პირველ ადგილზეა ერთ კვადრატულ მეტრზე ისტორიულ-რელიგიური ობიექტების, გენიოსებისა და “გოთვერნების” რაოდენობის მიხედვით. ამასთან, საბედნიეროდ, გაგოთვერნებული გენიოსებისა და გაგენიოსებული გოთვერნების რაოდენობა სტატისტიკური ცდომილების ფარგლებს არ ცდება და გათვლებში არ გაითვალისწინება.

კიდევ რის თქმა შეიძლება პირველ პოსტში? ისრაელს ჰყავს მსოფლიოში ერთერთი ყველაზე ძლიერი ჯარი… და როგორც აქ ითვლება, ყველაზე ჰუმანურიც. არ ვიცი, როგორ შეიძლება ჯარი იყოს ჰუმანური, მაგრამ ისტორიები, რომლებიც აქ გვესმის და რომელსაც მალე თქვენც მოისმენთ, იძლევა იმის საშუალებას, რომ ბევრ რამეს ახლებურად შევხედოთ.

ჯერჯერობით ამაზე შევჩერდეთ.

მომავალ პოსტში: ბენ-გურიონის საერთაშორისო აეროპორტი

სხვასაც გაუზიარეთ: