მოგეხსენებათ, საქართველოში ჩამოდის NATO–ს გენერალური მდივანი, ანდერს ფოგ რასმუსენი. ცოტა გამიკვირდა, როცა ვნახე, თუ როგორი მხარდაჭერა გაუკეთა მისმა გუნდმა ამ საკითხს სოციალურ მედიაში. მივყვეთ Facebook–ს:

1) თავიდან, საქართველოში ჩამოსვლამდე გაჩნდა სტატუსი:

სტატუსი საქართველოში ჩამოსვლამდე

2) შემდეგ მას მიყვა ფასიანი FB–რეკლამა – ტარგეტინგით სპეციალურად საქართველოზე:

NATO–ს რეკლამა

3) ცოტა ხნის შემდეგ კი გამოჩნდა iPhone–დან დაწერილი სტატუსი:

სტატუსი 1000 ქართველი მეგობრისთვის

დიდი ალბათობით შეიძლება ითქვას, რომ ეს სტატუსები არ არის პირდაპირ გენერალური მდივნის კომპიუტერიდან. თუმცა, ამის მიუხედავად, თავად ასეთი აქტიური მოქმედება Facebook–სა და Twitter–ში ძალიან სამაგალითოა სხვა სახელმწიფო თუ ბიზნეს პირებისათვის.

მსგავსი პოსტები

• ინტერვიუ: “სოციალური მედია საქართველოში”
• მარკეტინგული კომუნიკაცია ინტერნეტში
• კომენტარი სტატიისთვის Linked In-ის შესახებ
• ჩემი ვიდეოკომენტარი წინასაარჩევნო რეკლამებზე
• iTV Conference 2

კვარიათში გაიმართა ქართული ბლოგინგის დღეები, რომლის ერთერთი მოდერატორი და მინორიტარული ორგანიზატორი მეც გახლდით. ახლა ვაქვეყნებ ერთერთ მოკლე სახელმძღვანელოს, რომელიც ამ ღონისძიების ფარგლებში დაიწერა. მოგვიანებით იქნება თვით ღონისძიების მიმოხილვაც.

ნებისმიერი ბიზნესისათვის, მიუხედავად იმისა, წარმოებისა თუ მომსახურების სფეროში მოქმედებს, არის მონოპოლისტი თუ მჭიდრო კონკურენციის მონაწილე, უაღრესად მნიშვნელოვანია მომხმარებელთან და ბაზართან ეფექტური კომუნიკაციის აწყობა და წარმართვა. თანამედროვე სამყაროში უაღრესად მნიშვნელოვანია ინტერნეტში სწორი მარკეტინგული კომუნიკაციის წარმართვა.

ამას აქვს მრავალი მიზეზი. მათ შორის აღსანიშნავია შემდეგი:

• ინტერნეტით სარგებლობს მსყიდველობითი უნარის მქონე მომხმარებლების უდიდესი უმრავლესობა
• სოციალური ქსელები და ბლოგოსფერო იძლევა საშუალებას დამყარდეს ინტერაქტიული კონტაქტი მომხმარებელთან, რაც შეუძლებელია ტრადიციული მარკეტინგული არხებით
• ინტერნეტ-მარკეტინგი ერთერთი ყველაზე იაფი საშუალებაა მომხმარებელთან დასაკავშირებლად

ინტერნეტ კომუნიკაციას აქვს 4 შემადგენელი ნაწილი:

1. შეტყობინება (ანუ, რა ინფორმაციის მიტანაა დაგეგმილი)
2. სამიზნე აუდიტორია (ანუ, ვინ უნდა მოისმინოს ჩვენი ინფორმაცია)
3. საკომუნიკაციო არხი (ანუ, რა გზით უნდა მივიდეს ჩვენი ინფორმაცია ადრესატამდე)
4. სპიკერი (ანუ, ვინ უნდა მიიტანოს ჩვენი ინფორმაცია ადრესატამდე)

განვიხილოთ თითოეული შემადგენელი ნაწილი. ამისათვის ვისარგებლოთ წვენებისა და კონსერვების მწარმოებელი კომპანიის მაგალითით:

ქართული კომპანია X აწარმოებს 10 დასახელების წვენს (ვაშლი, ქლიავი, ასკილი, ატამი, ჟოლო, ბროწეული, ალუბალი, სტაფილო) 9 სადახელების საწებელს (ყვითელი, მწვანე და წითელი ტყემალი, პომიდორი, აჯიკა), მურაბებსა და ბოსტნეულის კონსერვებს. ნედლეული ქართულია, წარმოება ეფუძნება თანამედროვე ტექნოლოგიებს, ხარისხი კონტროლდება. შეფუთვა შუშისაა, რაც პროდუქციას უკეთ ხილვადს ხდის, თუმცა ნაკლებად პრესტიჟულია. გასაღების ძირითადი ბაზარია საქართველო. იგეგმება ექსპორტის დაწყება.

ნაწილი I – შეტყობინება

ჩვენს შემთხვევაში კომპანიის შეტყობინება შეიძლება იყოს საიმიჯო (რომელიც წარმოაჩენს კომპანიის უპირატესობებს) ან კონკრეტულ პროდუქტთან დაკავშირებული. წვენების მწარმოებლისთვის შეტყობინება შეიძლება იყოს ხარისხი. ანუ, სიტყვის ხსენების გარეშე მომხმარებელს უნდა შეექმნას ხარისხის აღქმა. ამისათვის მას აღვწერთ შემდეგი მახასიათებლებით:

• ნატურალური ნედლეული (ხილი და არა კონცენტრატი)
• ჩამოსხმის თანამედროვე ხაზი
• ხარისხის კონტროლის ლაბორატორია
• საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა (ISO9001)
• თანამედროვე შეფუთვა

ეს არის ხარისხის აღმწერი მახასიათებლები, რომლებიც უქმნიან მომხმარებელს ხარისხიანობის განცდას. შესაბამისად, ჩვენი შეტყობინება იქნება “ხარისხი” და მისი აღმწერი მახასიათებლები.

რჩევა: მომხმარებელთან კომუნიკაციაში ძირითადი სათქმელი დაყავით მის აღმწერ მარტივ ფაქტებად და ისინი მიაწოდეთ მას

ნაწილი II – სამიზნე აუდიტორია

ყოველ შეტყობინებას აქვს მისი შესაბამისი სამიზნე აუდიტორია. ხშირად კომპანია სხვადასხვა აუდიტორიას განსხვავებული ენით ესაუბრება. მაგალითად, საერთაშორისო პარტნიორებთან ენა უფრო ფორმალურია და ემყარება ციფრებს, გრაფიკებს, პროცენტებს. მომხმარებელთან ურთიერთობაში წინ იწევს უშუალობა, მეგობრულობა, ნაკლები ფორმალიზმი და მეტი გახსნილობა. თუ პარტნიორს დააინტერესებ მიწოდების ხელსაყრელი პირობებით, მომხმარებლისათვის მიმზიდველი შეიძლება იყოს შეფუთვის დიზაინი.

შესაბამისად, ჩვენს მაგალითში არის 2 დამოუკიდებელი აუდიტორია – მომხმარებლები და ბიზნეს-პარტნიორები. სამიზნე აუდიტორიის უფრო კონკრეტული მაგალითი შეიძლება იყოს “Facebook-ის მომხმარებელი 20-30 წლის ახალგაზრდა დედები”.

რჩევა: მიზნობრივი აუდიტორიის შერჩევისას ეცადეთ იგი რაც შეიძლება ზუსტად მოარგოთ თქვენს შეტყობინებას. სხვა შემთხვევაში თქვენ ან (1) თანხას დახარჯავთ ისეთ ხალხთან ურთიერთობაში, რომელიც თქვენი მომხმარებელი არაა, ან (2) დააბნევთ თქვენი მომხმარებლების ნაწილს ისეთი შეტყობინებით, რომელიც მათ არ ეხებოდა.

ნაწილი III – საკომუნიკაციო არხები

იმისათვის, რომ ჩვენი შეტყობინება მიუვიდეს სამიზნე აუდიტორიას, საჭიროა ზუსტად შევარჩიოთ საკომუნიკაციო არხები. ეს შეიძლება იყოს საიტი, Facebook-ის გვერდი, ინტერნეტ-რეკლამა, ბლოგოსფერო, ბიზნეს-კატალოგები, ფლეშ-თამაშები და სხვა.

ჩვენს მაგალითში კომპანიისთვის მიზანშეწონილია შემდეგი არხების არსებობა:

ბიზნეს-პარტნიორებისთვის

• კორპორატიული საიტი
• საერთაშორისო ბიზნეს-კატალოგებში განთავსება
• ინტერნეტ-რეკლამა ბიზნესთან დაკავშირებული ტერმინების კონტექსტში ჩვენებით

მომხმარებლებისათვის

• მარტივი, მაგრამ დიზაინის მხრივ მიმზიდველი საიტი პროდუქტებისათვის
• Facebook გვერდი
• ფლეშ-თამაში საიტზე
• ბლოგოსფერო

რჩევა: საკომუნიკაციო არხებისას შეარჩიეთ მხოლოდ ისეთები, რომელთა სამომავლო გაძღოლასაც შეძლებთ. ანუ მაგალითად, თუ ხსნით Facebook-ის გვერდს, უნდა იყოს გათვალისწინებული კომენტარებზე პასუხი და მომხმარებელთან მუდმივი ინტერაქცია.

რჩევა: სხვადასხვა ენობრივი აუდიტორიისთვის მიზანშეწონილია ცალკე მისამართის გამოყოფა – .ge ქართულისთვის, .ru რუსულისთვის, .com ინგლისურისთვის და ა.შ.

ნაწილი IV – სპიკერი

მას შემდეგ რაც შეტყობინებაც ჩამოყალიბებულია, სამიზნე აუდიტორიაც განსაზღვრულია და საკომუნიკაციო არხებიც შერჩეულია, რჩება ბოლო კითხვა – ვინ მიიტანს ჩვენს შეტყობინებას ადრესატამდე?

ეს შეიძლება იყოს კომპანიის რიგითი თანამშრომელი Facebook-ზე, მხარდამჭერი ბლოგერი ან სულაც მსახიობი რეკლამიდან. მთავარია, რომ იგი იყოს დამაჯერებელი სამიზნე აუდიტორიისთვის და შეესაბამებოდეს მისაწოდებელ შეტყობინებას. სპიკერი უნდა ლაპარაკობდეს ერთ ენაზე აუდიტორიასთან.

ჩვენს შემთხვევაში ბიზნეს-პარტნიორებთან სპიკერი იქნება კომპანიის მენეჯმენტი – პირადად ან საიტზე განთავსებული ტექსტების გზით; ხოლო მომხმარებელთან სპიკერები იქნება:

• საიტზე – ტექსტების ავტორი
• Facebook-ზე – მიმაგრებული თანამშრომელი
• ბლოგოსფეროში – კომპანიის ან დამოუკიდებელი ბლოგერები

რჩევა: მომხმარებელთან ურთიერთობამდე სპეციალურად გამოყავით შტატიდან ერთი თანამშრომელი და მოამზადეთ იგი იმისათვის, რომ მას ჰქონდეს ინტერნეტში ურთიერთობების უნარჩვევები, შეეძლოს პოზიტიური საუბრების მოტივირება და საპირისპირო აზრის მშვიდობიანად და უმტკივნეულოდ დარეგულირება.

ამ 4 ნაწილის ერთიანობაში მოყვანით ჩვენ შევძლებთ განვახორციელოთ ეფექტური კომუნიკაცია, შევიძინოთ მეტი ლოიალური მომხმარებელი და შევინარჩუნოთ არსებული.

მსგავსი პოსტები

• ბლოგერული განვითარების სამინისტრო
• iTV Conference
• ჩემი “სოციალური” კვირეული
• ინტერვიუ: “სოციალური მედია საქართველოში”
• Best way to promote yourself

FINANCIAL-ის შეკითხვები:

tqveni profilis naxvis shemdeg mainteresebs tu rashi da rogor iyenebt/iyenebdit socialur qselebs dziritadad LinkedIns? (magalitad an recruitmentistvis as sxva marketinguli kutxit)

Tu shegidzliat mitxrat vtqvat konkretuli dadebiti shedegebi rac socialur qselebs moutaniat im kompaniebshi mushaobis dros?

ჩემი პასუხი:

ლინკდინს საქართველოში ჯერ ფაქტიურად არ იყენებენ “დანიშნულებისამებრ”. ამჟამად ყველა კონტაქტების ქსელის მშენებლობის პროცესშია და ჯერ რაიმე რეკრუტინგულ აქტივობამდე არ მისულან.

გამონაკლისი შემთხვევაა საქართველოს ბანკი, რომელმაც ერთ-ერთი ვაკანსია ლინკდინზე გამოაცხადა და რამდენიმე კანდიდატსაც კი დაუკავშირდა. ვფიქრობ, ლინკდინი საქართველოში შედარებით ნელა განვითარდება, რადგან ფეისბუქზეა ბიზნესი წარმოდგენილი.

პირადად მე ლინკდინის პროფილს ვიყენებ როგორც ინტერნეტ-სივის. მაქვს წარმოდგენილი დეტალური ინფორმაცია თუ სად ვმუშაობდი და რას ვაკეთებდი კონკრეტულ თანამდებობაზე. ეს ძალიან მოსახერხებელია, როცა გაქვს მოკლე სივი წერილზე მისამაგრებლად და უფრო ვრცელი – ინტერნეტში.

კომპანიების სოც. ქსელებთან ურთიერთობას რაც შეეხება, შემიძლია 2004-2005 წლების მაგალითი მოვიყვანო, როცა მაგთი და ჯეოსელი ფორუმზე ესაუბრებოდნენ აბონენტებს და აწყობილი ჰქონდათ ეს სქემა იმ დონეზე, რომ პრობლემის მოგვარებას ცხელ ხაზზე სწრაფად ახერხებდნენ. აქვე იყო შექმნილი მათი ონლაინ-ქომიუნითი.

ამჟამად ბევრი კომპანია ცდილობს ფეისბუქზე შექმნას პროფილი ან გვერდი. მათი უმეტესობა ამას აკეთებს სპონტანურად, დაუგეგმავად და ჯამში – არაპროფესიონალურად. შედეგად, ისინი უბრალოდ წარმოდგენილნი არიან სოც. ქსელში მაგრამ დიდი მარკეტინგული ეფექტის მიღებას ვერ ახერხებენ.

თქვენ რამდენად აქტიურად იყენებთ Linked In-ს? მიგიღიათ იქ რამე საქმიანი წინადადებები?

მსგავსი პოსტები

• ინტერვიუ: “სოციალური მედია საქართველოში”
• ჩემი ვიდეოკომენტარი წინასაარჩევნო რეკლამებზე
• პატარა მაგალითი სოც. მედიიდან
• მარკეტინგული კომუნიკაცია ინტერნეტში

“ნავიგატორის” შეკითხვები:

მოკლედ მაინტრესებს თქვენი აზრით დღესდღეობით საქართველოში სოციალური მედია და კერძოდ ბლოგინგი განვითარების რა საფეხურზეა? რა კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმაა საჭირო წინსვლისთვის ამ მიმართულებით?  ზოგადად რა მიმართულებით შეიძლება განვითარდეს სოც. მედია ჩვენ ქვეყანაში?

ეკონომიკის სამინისტროში გამართულმა შეხვედრამ, ასევე სინგულარ ჯგუფის კონფერენციამ რა დადებითი შედეგები მოიტანა?

ზოგადად თქვენი შეფასებით რამდენად პოპულარულია საქართველოში სოციალური მედია და რამდენად შეიძლება ჩაანაცვლოს ტრადიციული მედია?

ჩემი პასუხი:

სოციალური მედია ძალიან ფართო ცნებაა და ბლოგი მისი მხოლოდ მცირე შემადგენელი ნაწილია. ამ მხრივ საქართველო დანარჩენი მსოფლიოსაგან ცოტათი განსხვავებული გზით განვითარდა: ჩვენთან 2001 წლიდან არსებობს ფორუმები; მათ შორის ყველაზე პოპულარულია თბილისის ფორუმი (forum.ge). იგი წლების განმავლობაში ვითარდებოდა, სანამ საბოლოოდ ქვეყნის ძირითად სოც. ქსელად არ ჩამოყალიბდა. ეს იქამდე ბევრად ადრე მოხდა, ვიდრე ბლოგები, ოდნოკლასნიკები, ფეისბუქი და სხვა საიტები გაჩნდებოდა.

ამჟამად Facebook-ის პოპულარულობა ყოველდღიურად იზრდება, თუმცა ფორუმი მაინც რჩება ძირითადი მსჯელობის ადგილად. ეს კი თავის მხრივ იწვევს იმას, რომ ბევრი ერიდება საკუთარი ბლოგის გახსნას, რადგან მას აკმაყოფილებს ფორუმი, როგორც დიდი წერილების განთავსების ადგილი და ფეისბუქი, როგორც თანამოაზრეებთან საუბრის საშუალება.

პირველი ბლოგები საქართველოში 2005 წლიდან არსებობს. ბოლო 1 წელია შეინიშნება ბლოგერთა რაოდენობის ზრდა, თუმცა ხშირად რამდენიმე ჩანაწერის გამოქვეყნების შემდეგ, იმედგაცრუებული ახალბედა ბლოგერი თავს ანებებს ბლოგის მოვლას. ამჟამად დაახლოებით 50-მდე ასე თუ ისე რეიტინგული ბლოგია, რომელიც რეგულარულად ახლდება და მკითხველი ჰყავს.

იმისათვის, რომ ბლოგერობა საქართველოში გახდეს უფრო მასობრივი, ინტერნეტის მომხმარებელმა, მკითხველებმა, ბიზნესმა, არასამთავრობო სექტორმა, ტრადიციულმა მედიამ და სხვა დაინტერესებულმა მხარეებმა უნდა შეიტყონ რაშია ბლოგის უპირატესობა. ის თემები, რისთვისაც დღეს მრავალი საიტი იხსნება, რომელთაც 20 კაცი კითხულობს, შეიძლება ბევრად აქტუალურ თემად აქციოს ბლოგის ერთმა ჩანაწერმა. ის ბიზნესმენი, რომლის იმიჯის შექმნაზე ტელეეთერის საათები იხარჯება, ბლოგით იგივე შედეგს უფრო მალე და თანაც უფასოდ მიაღწევს. ბლოგი არ არის რამდენიმე ათეული ადამიანის ჰობი. ბლოგი არის საკუთარი აზრების გამოხატვის ყველაზე თანამედროვე და დამაჯერებელი საშუალება. როგორც კი ამას შეიტყობს საზოგადოება, ბლოგინგი თავისთავად განვითარდება. რასაკვირველია საჭიროა შესაბამისი საგანმანათლებლო ნაბიჯები – როგორც ტექნიკური კუთხით, ასევე თვით ბლოგინგის პოპულარიზაციისთვის.

რაც შეეხება ეკონომიკის სამინისტრში გამართულ შეხვედრას: რადგანაც იგი იყო პირველი, მისი ძირითადი დადებითი შედეგი არის ის, რომ დაისახა განვითარების სამომავლო გეგმები. ბლოგერებმა დაინახეს, რომ სამინისტრო ხედავს მათ საჭიროებას ეკონომიკის სხვადასხვა სფეროების მარკეტინგში. ხოლო სამინისტრო გაეცნო იმ იდეებს და პრობლემებს, რაც არსებობს ბლოგინგისა და ბიზნესის ურთიერთობებში. თუ მუშაობა გაგრძელდა, შთამბეჭდავ შედეგებს შეიძლება ველოდოთ.

ტრადიციული მედიის სტაბილური მომხმარებელი უმეტესად ასაკით უფროსია. ახალგაზრდებში ინტერნეტი მასობრივად ანაცვლებს ტრადიციულ საინფორმაციო თუ გასართობ საშუალებებს. ტელევიზიები ავითარებენ ონლაინ-მაუწყებლობას, გაზეთები მასობრივად ხსნიან ონლაინ-გამოცემებს. ამ მხრივ სოციალურ მედიას აქვს ერთი დიდი უპირატესობა: მას აქვს ნდობის მაღალი ხარისხი, რადგანაც იგი პერსონალურია. ანუ, ყოველ ჩანაწერს ყავს ერთი კონკრეტული ავტორი (და არა რედაქტორი, გამომცემლობა, ტელეარხი).

ველი კომენტარებს

მსგავსი პოსტები

• მარკეტინგული კომუნიკაცია ინტერნეტში
• ჩემი ვიდეოკომენტარი წინასაარჩევნო რეკლამებზე
• ბლოგერული განვითარების სამინისტრო
• iTV Conference
• ჩემი “სოციალური” კვირეული

დიდი მადლობა დოდკას (ინტერვიუს ორგანიზებისთვის) და პიკოს (ინტერვიუს წაყვანისა და ჩაწერისთვის).

მსგავსი პოსტები

• ინტერვიუ: “სოციალური მედია საქართველოში”
• მარკეტინგული კომუნიკაცია ინტერნეტში
• კომენტარი სტატიისთვის Linked In-ის შესახებ
• Post-election Post
• წყალი უფასოდ(?!)