“სად ვიცოდით მაშინ ტვიტერი” ანუ ახალი საკვირაო რუბრიკა
ამონარიდი ამ ბლოგის პირველი პოსტიდან:
2006 წელი. “თბილისის ფორუმი” ქართული სოციალური ქსელია, ხოლო იქ განთავსებული თემა “Just, რა…” – ქართული Twitter.
იმ რომანტიულ დროში DAVID.GE-ზე ქვეყნდებოდა ე.წ. “ჯასთები” – ფოტოები, მათზე დატანილი მოკლე კომენტარით. ბლოგი საკმაოდ პოპულარული იყო, თუმცა შემდეგ სამსახურის შეცვლის გამო ცოტა ყურადღება მივაკელი და… ჰოსტინგ-სპონსორმა იგი ისე გათიშა და წაშალა, ამბავიც არ მოუკითხავს – ცოცხალი ვიყავი თუ არა. შედეგად, ის საიტი ცუდი ხარისხის სკრინშოტითღა შემომრჩა. არა და ჩემი ხელით გადაკეთებული დიზაინი იყო და დღეს ძალიანაც რომ მოვინდომო, ვეღარ აღვადგენ იმ სახით.
ძველი არქივების თვალიერებისას აღმოვაჩინე მაშინდელ ბლოგზე “საჯასთედ” გამზადებული ფოტოების ნაწილი. ამის გათვალისწინებით, გადავწყვიტე ბლოგს დავამატო კიდევ ერთი რუბრიკა, სადაც ყოველ კვირას იმ ძველი დიდების ბლოგის ნარჩენებს წარმოგიდგენთ.
პირველ სერიაში წარმოდგენილია “ჯასთები” კომენტარით Lonely (მარტო):
მომავალ ჯასთამდე 
მარკეტინგული კომუნიკაცია ინტერნეტში
კვარიათში გაიმართა ქართული ბლოგინგის დღეები, რომლის ერთერთი მოდერატორი და მინორიტარული ორგანიზატორი მეც გახლდით. ახლა ვაქვეყნებ ერთერთ მოკლე სახელმძღვანელოს, რომელიც ამ ღონისძიების ფარგლებში დაიწერა. მოგვიანებით იქნება თვით ღონისძიების მიმოხილვაც.
ნებისმიერი ბიზნესისათვის, მიუხედავად იმისა, წარმოებისა თუ მომსახურების სფეროში მოქმედებს, არის მონოპოლისტი თუ მჭიდრო კონკურენციის მონაწილე, უაღრესად მნიშვნელოვანია მომხმარებელთან და ბაზართან ეფექტური კომუნიკაციის აწყობა და წარმართვა. თანამედროვე სამყაროში უაღრესად მნიშვნელოვანია ინტერნეტში სწორი მარკეტინგული კომუნიკაციის წარმართვა.
ამას აქვს მრავალი მიზეზი. მათ შორის აღსანიშნავია შემდეგი:
- ინტერნეტით სარგებლობს მსყიდველობითი უნარის მქონე მომხმარებლების უდიდესი უმრავლესობა
- სოციალური ქსელები და ბლოგოსფერო იძლევა საშუალებას დამყარდეს ინტერაქტიული კონტაქტი მომხმარებელთან, რაც შეუძლებელია ტრადიციული მარკეტინგული არხებით
- ინტერნეტ-მარკეტინგი ერთერთი ყველაზე იაფი საშუალებაა მომხმარებელთან დასაკავშირებლად
ინტერნეტ კომუნიკაციას აქვს 4 შემადგენელი ნაწილი:
- შეტყობინება (ანუ, რა ინფორმაციის მიტანაა დაგეგმილი)
- სამიზნე აუდიტორია (ანუ, ვინ უნდა მოისმინოს ჩვენი ინფორმაცია)
- საკომუნიკაციო არხი (ანუ, რა გზით უნდა მივიდეს ჩვენი ინფორმაცია ადრესატამდე)
- სპიკერი (ანუ, ვინ უნდა მიიტანოს ჩვენი ინფორმაცია ადრესატამდე)
განვიხილოთ თითოეული შემადგენელი ნაწილი. ამისათვის ვისარგებლოთ წვენებისა და კონსერვების მწარმოებელი კომპანიის მაგალითით:
ქართული კომპანია X აწარმოებს 10 დასახელების წვენს (ვაშლი, ქლიავი, ასკილი, ატამი, ჟოლო, ბროწეული, ალუბალი, სტაფილო) 9 სადახელების საწებელს (ყვითელი, მწვანე და წითელი ტყემალი, პომიდორი, აჯიკა), მურაბებსა და ბოსტნეულის კონსერვებს. ნედლეული ქართულია, წარმოება ეფუძნება თანამედროვე ტექნოლოგიებს, ხარისხი კონტროლდება. შეფუთვა შუშისაა, რაც პროდუქციას უკეთ ხილვადს ხდის, თუმცა ნაკლებად პრესტიჟულია. გასაღების ძირითადი ბაზარია საქართველო. იგეგმება ექსპორტის დაწყება.
ნაწილი I – შეტყობინება
ჩვენს შემთხვევაში კომპანიის შეტყობინება შეიძლება იყოს საიმიჯო (რომელიც წარმოაჩენს კომპანიის უპირატესობებს) ან კონკრეტულ პროდუქტთან დაკავშირებული. წვენების მწარმოებლისთვის შეტყობინება შეიძლება იყოს ხარისხი. ანუ, სიტყვის ხსენების გარეშე მომხმარებელს უნდა შეექმნას ხარისხის აღქმა. ამისათვის მას აღვწერთ შემდეგი მახასიათებლებით:
- ნატურალური ნედლეული (ხილი და არა კონცენტრატი)
- ჩამოსხმის თანამედროვე ხაზი
- ხარისხის კონტროლის ლაბორატორია
- საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა (ISO9001)
- თანამედროვე შეფუთვა
ეს არის ხარისხის აღმწერი მახასიათებლები, რომლებიც უქმნიან მომხმარებელს ხარისხიანობის განცდას. შესაბამისად, ჩვენი შეტყობინება იქნება “ხარისხი” და მისი აღმწერი მახასიათებლები.
რჩევა: მომხმარებელთან კომუნიკაციაში ძირითადი სათქმელი დაყავით მის აღმწერ მარტივ ფაქტებად და ისინი მიაწოდეთ მას
ნაწილი II – სამიზნე აუდიტორია
ყოველ შეტყობინებას აქვს მისი შესაბამისი სამიზნე აუდიტორია. ხშირად კომპანია სხვადასხვა აუდიტორიას განსხვავებული ენით ესაუბრება. მაგალითად, საერთაშორისო პარტნიორებთან ენა უფრო ფორმალურია და ემყარება ციფრებს, გრაფიკებს, პროცენტებს. მომხმარებელთან ურთიერთობაში წინ იწევს უშუალობა, მეგობრულობა, ნაკლები ფორმალიზმი და მეტი გახსნილობა. თუ პარტნიორს დააინტერესებ მიწოდების ხელსაყრელი პირობებით, მომხმარებლისათვის მიმზიდველი შეიძლება იყოს შეფუთვის დიზაინი.
შესაბამისად, ჩვენს მაგალითში არის 2 დამოუკიდებელი აუდიტორია – მომხმარებლები და ბიზნეს-პარტნიორები. სამიზნე აუდიტორიის უფრო კონკრეტული მაგალითი შეიძლება იყოს “Facebook-ის მომხმარებელი 20-30 წლის ახალგაზრდა დედები”.
რჩევა: მიზნობრივი აუდიტორიის შერჩევისას ეცადეთ იგი რაც შეიძლება ზუსტად მოარგოთ თქვენს შეტყობინებას. სხვა შემთხვევაში თქვენ ან (1) თანხას დახარჯავთ ისეთ ხალხთან ურთიერთობაში, რომელიც თქვენი მომხმარებელი არაა, ან (2) დააბნევთ თქვენი მომხმარებლების ნაწილს ისეთი შეტყობინებით, რომელიც მათ არ ეხებოდა.
ნაწილი III – საკომუნიკაციო არხები
იმისათვის, რომ ჩვენი შეტყობინება მიუვიდეს სამიზნე აუდიტორიას, საჭიროა ზუსტად შევარჩიოთ საკომუნიკაციო არხები. ეს შეიძლება იყოს საიტი, Facebook-ის გვერდი, ინტერნეტ-რეკლამა, ბლოგოსფერო, ბიზნეს-კატალოგები, ფლეშ-თამაშები და სხვა.
ჩვენს მაგალითში კომპანიისთვის მიზანშეწონილია შემდეგი არხების არსებობა:
ბიზნეს-პარტნიორებისთვის
- კორპორატიული საიტი
- საერთაშორისო ბიზნეს-კატალოგებში განთავსება
- ინტერნეტ-რეკლამა ბიზნესთან დაკავშირებული ტერმინების კონტექსტში ჩვენებით
მომხმარებლებისათვის
- მარტივი, მაგრამ დიზაინის მხრივ მიმზიდველი საიტი პროდუქტებისათვის
- Facebook გვერდი
- ფლეშ-თამაში საიტზე
- ბლოგოსფერო
რჩევა: საკომუნიკაციო არხებისას შეარჩიეთ მხოლოდ ისეთები, რომელთა სამომავლო გაძღოლასაც შეძლებთ. ანუ მაგალითად, თუ ხსნით Facebook-ის გვერდს, უნდა იყოს გათვალისწინებული კომენტარებზე პასუხი და მომხმარებელთან მუდმივი ინტერაქცია.
რჩევა: სხვადასხვა ენობრივი აუდიტორიისთვის მიზანშეწონილია ცალკე მისამართის გამოყოფა – .ge ქართულისთვის, .ru რუსულისთვის, .com ინგლისურისთვის და ა.შ.
ნაწილი IV – სპიკერი
მას შემდეგ რაც შეტყობინებაც ჩამოყალიბებულია, სამიზნე აუდიტორიაც განსაზღვრულია და საკომუნიკაციო არხებიც შერჩეულია, რჩება ბოლო კითხვა – ვინ მიიტანს ჩვენს შეტყობინებას ადრესატამდე?
ეს შეიძლება იყოს კომპანიის რიგითი თანამშრომელი Facebook-ზე, მხარდამჭერი ბლოგერი ან სულაც მსახიობი რეკლამიდან. მთავარია, რომ იგი იყოს დამაჯერებელი სამიზნე აუდიტორიისთვის და შეესაბამებოდეს მისაწოდებელ შეტყობინებას. სპიკერი უნდა ლაპარაკობდეს ერთ ენაზე აუდიტორიასთან.
ჩვენს შემთხვევაში ბიზნეს-პარტნიორებთან სპიკერი იქნება კომპანიის მენეჯმენტი – პირადად ან საიტზე განთავსებული ტექსტების გზით; ხოლო მომხმარებელთან სპიკერები იქნება:
- საიტზე – ტექსტების ავტორი
- Facebook-ზე – მიმაგრებული თანამშრომელი
- ბლოგოსფეროში – კომპანიის ან დამოუკიდებელი ბლოგერები
რჩევა: მომხმარებელთან ურთიერთობამდე სპეციალურად გამოყავით შტატიდან ერთი თანამშრომელი და მოამზადეთ იგი იმისათვის, რომ მას ჰქონდეს ინტერნეტში ურთიერთობების უნარჩვევები, შეეძლოს პოზიტიური საუბრების მოტივირება და საპირისპირო აზრის მშვიდობიანად და უმტკივნეულოდ დარეგულირება.
ამ 4 ნაწილის ერთიანობაში მოყვანით ჩვენ შევძლებთ განვახორციელოთ ეფექტური კომუნიკაცია, შევიძინოთ მეტი ლოიალური მომხმარებელი და შევინარჩუნოთ არსებული.
კომენტარი სტატიისთვის Linked In-ის შესახებ
ინგლისურენოვანი ბიზნეს-გამოცემა FINANCIAL ბოლო დროს თავის ფურცლებს ხშირად უთმობს სოციალურ ქსელებისა და ზოგადად ინტერნეტის თემას. ბოლო ნომერში გამოქვეყნდა სტატია ბიზნეს სოციალური ქსელის, Linked In-ის შესახებ, რომლისთვისაც გაზეთს კომენტარი მივეცი. სტატია ინგლისურადაა, მაგრამ აქ ვაქვეყნებ ჩემს ქართულენოვან პასუხებს:
FINANCIAL-ის შეკითხვები:
tqveni profilis naxvis shemdeg mainteresebs tu rashi da rogor iyenebt/iyenebdit socialur qselebs dziritadad LinkedIns? (magalitad an recruitmentistvis as sxva marketinguli kutxit)
Tu shegidzliat mitxrat vtqvat konkretuli dadebiti shedegebi rac socialur qselebs moutaniat im kompaniebshi mushaobis dros?
ჩემი პასუხი:
ლინკდინს საქართველოში ჯერ ფაქტიურად არ იყენებენ “დანიშნულებისამებრ”. ამჟამად ყველა კონტაქტების ქსელის მშენებლობის პროცესშია და ჯერ რაიმე რეკრუტინგულ აქტივობამდე არ მისულან.
გამონაკლისი შემთხვევაა საქართველოს ბანკი, რომელმაც ერთ-ერთი ვაკანსია ლინკდინზე გამოაცხადა და რამდენიმე კანდიდატსაც კი დაუკავშირდა. ვფიქრობ, ლინკდინი საქართველოში შედარებით ნელა განვითარდება, რადგან ფეისბუქზეა ბიზნესი წარმოდგენილი.
პირადად მე ლინკდინის პროფილს ვიყენებ როგორც ინტერნეტ-სივის. მაქვს წარმოდგენილი დეტალური ინფორმაცია თუ სად ვმუშაობდი და რას ვაკეთებდი კონკრეტულ თანამდებობაზე. ეს ძალიან მოსახერხებელია, როცა გაქვს მოკლე სივი წერილზე მისამაგრებლად და უფრო ვრცელი – ინტერნეტში.
კომპანიების სოც. ქსელებთან ურთიერთობას რაც შეეხება, შემიძლია 2004-2005 წლების მაგალითი მოვიყვანო, როცა მაგთი და ჯეოსელი ფორუმზე ესაუბრებოდნენ აბონენტებს და აწყობილი ჰქონდათ ეს სქემა იმ დონეზე, რომ პრობლემის მოგვარებას ცხელ ხაზზე სწრაფად ახერხებდნენ. აქვე იყო შექმნილი მათი ონლაინ-ქომიუნითი.
ამჟამად ბევრი კომპანია ცდილობს ფეისბუქზე შექმნას პროფილი ან გვერდი. მათი უმეტესობა ამას აკეთებს სპონტანურად, დაუგეგმავად და ჯამში – არაპროფესიონალურად. შედეგად, ისინი უბრალოდ წარმოდგენილნი არიან სოც. ქსელში მაგრამ დიდი მარკეტინგული ეფექტის მიღებას ვერ ახერხებენ.
თქვენ რამდენად აქტიურად იყენებთ Linked In-ს? მიგიღიათ იქ რამე საქმიანი წინადადებები?
ინტერვიუ: “სოციალური მედია საქართველოში”
აპრილის ბოლოს წერილობითი ინტერვიუ მივეცი “ნავიგატორს”. იმდენი ვწერე, ერთი კარგი პოსტის ზომის კი გამოვიდა. იყოს ბლოგზეც:
“ნავიგატორის” შეკითხვები:
მოკლედ მაინტრესებს თქვენი აზრით დღესდღეობით საქართველოში სოციალური მედია და კერძოდ ბლოგინგი განვითარების რა საფეხურზეა? რა კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმაა საჭირო წინსვლისთვის ამ მიმართულებით? ზოგადად რა მიმართულებით შეიძლება განვითარდეს სოც. მედია ჩვენ ქვეყანაში?
ეკონომიკის სამინისტროში გამართულმა შეხვედრამ, ასევე სინგულარ ჯგუფის კონფერენციამ რა დადებითი შედეგები მოიტანა?
ზოგადად თქვენი შეფასებით რამდენად პოპულარულია საქართველოში სოციალური მედია და რამდენად შეიძლება ჩაანაცვლოს ტრადიციული მედია?
ჩემი პასუხი:
სოციალური მედია ძალიან ფართო ცნებაა და ბლოგი მისი მხოლოდ მცირე შემადგენელი ნაწილია. ამ მხრივ საქართველო დანარჩენი მსოფლიოსაგან ცოტათი განსხვავებული გზით განვითარდა: ჩვენთან 2001 წლიდან არსებობს ფორუმები; მათ შორის ყველაზე პოპულარულია თბილისის ფორუმი (forum.ge). იგი წლების განმავლობაში ვითარდებოდა, სანამ საბოლოოდ ქვეყნის ძირითად სოც. ქსელად არ ჩამოყალიბდა. ეს იქამდე ბევრად ადრე მოხდა, ვიდრე ბლოგები, ოდნოკლასნიკები, ფეისბუქი და სხვა საიტები გაჩნდებოდა.
ამჟამად Facebook-ის პოპულარულობა ყოველდღიურად იზრდება, თუმცა ფორუმი მაინც რჩება ძირითადი მსჯელობის ადგილად. ეს კი თავის მხრივ იწვევს იმას, რომ ბევრი ერიდება საკუთარი ბლოგის გახსნას, რადგან მას აკმაყოფილებს ფორუმი, როგორც დიდი წერილების განთავსების ადგილი და ფეისბუქი, როგორც თანამოაზრეებთან საუბრის საშუალება.
პირველი ბლოგები საქართველოში 2005 წლიდან არსებობს. ბოლო 1 წელია შეინიშნება ბლოგერთა რაოდენობის ზრდა, თუმცა ხშირად რამდენიმე ჩანაწერის გამოქვეყნების შემდეგ, იმედგაცრუებული ახალბედა ბლოგერი თავს ანებებს ბლოგის მოვლას. ამჟამად დაახლოებით 50-მდე ასე თუ ისე რეიტინგული ბლოგია, რომელიც რეგულარულად ახლდება და მკითხველი ჰყავს.
იმისათვის, რომ ბლოგერობა საქართველოში გახდეს უფრო მასობრივი, ინტერნეტის მომხმარებელმა, მკითხველებმა, ბიზნესმა, არასამთავრობო სექტორმა, ტრადიციულმა მედიამ და სხვა დაინტერესებულმა მხარეებმა უნდა შეიტყონ რაშია ბლოგის უპირატესობა. ის თემები, რისთვისაც დღეს მრავალი საიტი იხსნება, რომელთაც 20 კაცი კითხულობს, შეიძლება ბევრად აქტუალურ თემად აქციოს ბლოგის ერთმა ჩანაწერმა. ის ბიზნესმენი, რომლის იმიჯის შექმნაზე ტელეეთერის საათები იხარჯება, ბლოგით იგივე შედეგს უფრო მალე და თანაც უფასოდ მიაღწევს. ბლოგი არ არის რამდენიმე ათეული ადამიანის ჰობი. ბლოგი არის საკუთარი აზრების გამოხატვის ყველაზე თანამედროვე და დამაჯერებელი საშუალება. როგორც კი ამას შეიტყობს საზოგადოება, ბლოგინგი თავისთავად განვითარდება. რასაკვირველია საჭიროა შესაბამისი საგანმანათლებლო ნაბიჯები – როგორც ტექნიკური კუთხით, ასევე თვით ბლოგინგის პოპულარიზაციისთვის.
რაც შეეხება ეკონომიკის სამინისტრში გამართულ შეხვედრას: რადგანაც იგი იყო პირველი, მისი ძირითადი დადებითი შედეგი არის ის, რომ დაისახა განვითარების სამომავლო გეგმები. ბლოგერებმა დაინახეს, რომ სამინისტრო ხედავს მათ საჭიროებას ეკონომიკის სხვადასხვა სფეროების მარკეტინგში. ხოლო სამინისტრო გაეცნო იმ იდეებს და პრობლემებს, რაც არსებობს ბლოგინგისა და ბიზნესის ურთიერთობებში. თუ მუშაობა გაგრძელდა, შთამბეჭდავ შედეგებს შეიძლება ველოდოთ.
ტრადიციული მედიის სტაბილური მომხმარებელი უმეტესად ასაკით უფროსია. ახალგაზრდებში ინტერნეტი მასობრივად ანაცვლებს ტრადიციულ საინფორმაციო თუ გასართობ საშუალებებს. ტელევიზიები ავითარებენ ონლაინ-მაუწყებლობას, გაზეთები მასობრივად ხსნიან ონლაინ-გამოცემებს. ამ მხრივ სოციალურ მედიას აქვს ერთი დიდი უპირატესობა: მას აქვს ნდობის მაღალი ხარისხი, რადგანაც იგი პერსონალურია. ანუ, ყოველ ჩანაწერს ყავს ერთი კონკრეტული ავტორი (და არა რედაქტორი, გამომცემლობა, ტელეარხი).
ველი კომენტარებს
ჩემი ვიდეოკომენტარი წინასაარჩევნო რეკლამებზე
დღეს მივეცი ინტერვიუ მეგობარ ბლოგერებს, არჩევნების გაშუქების საიტისათვის:
დიდი მადლობა დოდკას (ინტერვიუს ორგანიზებისთვის) და პიკოს (ინტერვიუს წაყვანისა და ჩაწერისთვის).
Post-election Post
30 მაისი დამთავრდა. თან გაიყოლა მაგთის წამახალისებელი გათამაშება და ადგილობრივი თვითმართველობის, თბილისის მერისა და საპარლამენტო შუალედური არჩევნები. დადგა 31 მაისი… და ყველა ველოდებით, აღმოჩნდება თუ არა “ქრონიკის” პროდიუსერთა ჯგუფში ნოსტრადამუსის შთამომავალი და გაგვითენდა თუ არა “მოდელირებულ ქრონიკაში” აღწერილი დღე. მანამდე კი – რამდენიმე სიტყვით გასული კამპანიისა და მასშივე ჩადებული სამომავლო მარცხის შესახებ:
წარმოიდგინეთ, რომ…
<suppose>
გაცვიათ დიდი ხნის ნაყიდი ფეხსაცმელი. ფეხი მას თითქოს უკვე მიეჩვია და აღარსად გიჭერთ. შესახედაობაც არ დაუკარგავს და ქუსლიც ცოტა ხნის წინ შეუცვალეთ. მაგრამ ისიც იცით, რომ დიდი ხანი სიარულისას ფეხი გტკივდებათ და ჰაერსაც ცუდად ატარებს. მოკლედ, რადგან ნაყიდია ხმარობთ, თუმცა თუ უკეთესი გამოჩნდება – შეელევით და შეცვლით.
ამ დროს ხედავთ რეკლამას, სადაც გპირდებიან რევოლუციური, უპრეცედენტო, უნიკალური ტექნოლოგიებით შესრულებულ ფეხსაცმელს, რომელიც თქვენი ფეხის ტერფს იმეორებს, ზრუნავს თქვენს ჯანმრთელობაზე, ღირს ფაქტიურად არაფერი და გამოიყურება იმაზე უკეთესადაც კი, რაც ახლა გაცვიათ. თქვენ ის გინდათ, თქვენ ის გესიზმრებათ, თქვენი სიცოცხლე უმისოდ შავთეთრია.
შემდეგ რთავთ ტელევიზორს და ხედავთ შემდეგ სურათს: ამ ფეხსაცმლის ტყავის შემქნელს ჩაუთვლია, რომ ძირს თვითონაც მშვენივრად მიაკერებს – და საკუთარი ფეხსაცმელი გამოუშვია… ძირების მწარმოებელს ჩაუთვლია, რომ მთავარია ძირი იყოს გამძლე, თორემ ზევით რა იქნება, იმხელა მნიშვნელობა არა აქვს – და საკუთარი მოდელი გამოუშვია… შემდეგ ხედავთ, რომ ეს ორი ერთად გამოდის ეთერში და ამბობს, რომ შეთანხმება შესაძლებელია, ოღონდ თუ ფეხსაცმელს არ ექნება თამასა… თამასის მწარმოებელი ამბობს, რომ მის გარეშე ფეხსაცმელი წარმოუდგენელია… მოკლედ, თქვენ ყოველდღიურად ხედავთ თქვენს საოცნებო ფეხსაცმელს და იმას, თუ როგორ ვერ თანხმდებიან მისი შემქმნელები, რომ დააყენონ საშველი და დაიწყონ მისი წარმოება.
ამავე დროს, თქვენი არსებული ფეხსაცმლის მწარმოებელმა მოაგროვა მომხმარებლის feedback (он же – უკუკავშირი) და გამოაცხადა, რომ “მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს აკეთებს გაუმჯობესებისათვის, გასაკეთებელი კიდევ ბევრია” და ცვლილებები შეიტანა არსებულ მოდელში, რათა ფეხს აღარც ეტკინოს და აღარც დაცხეს.
თქვენს თვალწინ დგება არჩევანი: დაელოდოთ რევოლუციურ ფეხსაცმელს, თუ კი ის ოდესმე მაინც იწარმოება, ან წახვიდეთ და იყიდოთ თქვენი შეჩვეული ფეხსაცმლის ახალი ვარიანტი, რომელიც როგორც მინიმუმ იმაზე უარესად არ გეჩვენებათ რაც ახლა გაცვიათ, დღესვე ხელმისაწვდომია და თანაც ახალ კომფორტსაც გპირდებათ.
რას აკეთებთ თქვენ?
</suppose>
არის კიდევ კითხვები?
წყალი უფასოდ(?!)
წინასაარჩევნო კამპანია დასასრულს უახლოვდება. ჩვენმა გონებამ “გუბკასავით” შეისრუტა, რომ “ეს დროშა დაეცა ხიბულასთან”, რომ “ხმა უნდა მივცეთ გამარჯვებულს”, რომ “საქმით მოდის და საქმეს გვპირდება”, რომ “Change we can believe in” და რომ “რასაკვირველია, გასაკეთებელი კიდევ ბევრია”! ამ ყოვლისმომცველ სლოგანთა შორის “გაზი 10თ, შუქი 5თ, წყალი – უფასო” იყო ერთადერთი, რომელიც კონკრეტიკის ელფერს ატარებდა. მთელი კამპანიის განმავლობაში ველოდებოდი, რომ ვინმე დასვამდა შეკითხვას – წყალი უფასოდ?! მეც ამ პოსტს ვინახავდი და ველოდებოდი. არ დასვეს…
გრძელი ტექსტების მოზიზღეები რომ არ გამოგვაკლდნენ მსჯელობაში, აქვე ვიტყვი:
უფასო წყალი ნიშნავს რომ წყალი აღარ გვექნება!
რატომ?
პასუხს ნაწილობრივ ეს ორი კლიპიც სცემს, რომელიც იმ დროს გაკეთდა, როცა GWP-ს ჯერ კიდევ თბილისის წყალი ერქვა და სახელმწიფო კომპანია იყო:
1.
2.
ეს კლიპები 3 წლის წინაა გადაღებული. მათი ძირითადი მიზანი იყო თბილისის მოსახლეობისთვის ახსნილიყი, რომ (1) წყალი მდინარეში არ ნიშნავს წყალს მათ ონკანში და რომ (2) წყალი არ არის შეუზღუდავი ოდენობით. სანამ ეს კლიპები გაკეთდებოდა, ხშირად ისმოდა ფრაზა “საქართველოში წყალი ფული უნდა ღირდეს?!” ამაზე ყოველთვის ვპასუხობდით: მდინარეში წყალი ახლაც უფასოა – მიბრძანდით და მიირთვით. ამ კლიპებმა ამ მხრივ მოსახლეობის გათვიცნობიერება აამაღლა და “წყლის უფასოების” თემა დღის წესრიგიდან მოხსნა. როგორც აღმოჩნდა – დროებით…
მაგრამ ესეც არ არის მთავარი! ეგებ უბრალოდ მერიის ბიუჯეტიდან აპირებს სლოგანის ავტორი კერძო კომპანიის სუფსიდირებას? მიუხედავად იდეის მარაზმულობისა, მაინც განვიხილოთ რა მოხდება ამ შემთხვევაში. რა მოხდება და… მოსახლეობა ჩათვლის რომ წყალი “ულევი” და შეუზღუდავი რესურსია, საერთოდ აღარ დაზოგავს მას და არც ონკანს შეაკეთებს. რა საჭიროა, როცა რაღაც უფასოა?! შედეგად, დღეს არსებული წყლის გრაფიკი კიდევ უფრო გაიზრდება, რადგან არსებული მოხმარების მაჩვენებლებითაც კი წყალს უფრო ნაკლებს უნდა ვიყენებდეთ, რომ ყველას გვეყოს. ახალი მდინარე კი ჯერ არავის აღმოუჩენია თბილისის სიახლოვეს…
არის კიდევ ერთი საინტერესო მომენტი. ”უფასო რომ ზოგადად არაფერი არაა” და რომ “თუ აქ და ახლა უფასოდ მოგცეს, სადმე რამე მაინც დაგიჯდება” ეს ყველამ კარგად იცის. არის ორი სცენარი, თუ სად შეიძლება იმალებოდეს “ძაღლის თავი”:
1. წყლის ტარიფი ზოგადად ორი რიცხვისგან მიიღება:
- ტარიფი წყლის მიწოდებაზე
- ტარიფი კანალიზაციაზე
სარეკლამო კამპანიაში არავის აუხსნია “წყალი უფასოდ” შეიცავს თუ არა კანალიზაციის ტარიფს – თუ მხოლოდ წყლის მიწოდებას გვპირდებიან უფასოს?
2. წყლის ტარიფი მოსახლეობისთვის არის 10 თეთრი კუბურ მეტრზე, მაშინ როცა ბიზნესისთვის არის 4 ლარი და 40 თეთრი. შესაბამისად, დღეს უკვე შექმნილია ისეთი სისტემა, როცა თბილისის წყლის სისტემას ბიზნესი ინახავს. არსადაა ნათქვამი, რომ მოსახლეობისთვის გაუფასოებული წყალი არ გაძვირდება ბიზნესისთვის.
ჩემი პირადი ხედვა თბილისში წყლის სისტემის მხარდასაჭერად ასეთია:
- სასწრაფო გამრიცხველიანება
- ონკანების მასიური შეკეთება
- გონივრული, მაგრამ არა ნულოვანი ტარიფი – რომელიც დაგაზოგინებს წყალს, მაგრამ არ გაგიკოტრებს ჯიბეს
შედეგად, დაზოგილი წყალი გამოთავისუფლდება ქსელში და გრაფიკი თავისთავად დაიკლებს ან გაუქმდება.
Resume: ზოგადად, წყლის თემაზე გაუთავებლად დიდ ხანს შეიძლება მსჯელობა. ამ პოსტით უბრალოდ იმის ჩვენება მინდოდა, რომ ერთმა კონკრეტულმა ლოზუნგმა, თუ იგი ცხოვრებაში ასევე რიხიანად და დაუსაბუთებლად გატარდება, შეიძლება ძალიან ცუდი შედეგი მოიტანოს – მიუხედავად სასიამოვნო საწყისი ჟღერადობისა.
iTVc2: რატომ არ იყო იქ Rocko?!
iTV Conference
გუშინ იყო iTV კონფერენციის მეორე დღე. როგორც ჩემს წინა პოსტში ვივარაუდე, მეორე დღე კი არა – დამოუკიდებელი კონფერენცია გამოდგა. ჩემს აღმატებით მოსაზრებებს ორგანიზების, დიზაინერული შეფუთვის, კვების და სხვა საკითხებზე აქ აღარ გავიმეორებ – ყველაფერი ისევე კარგად იყო, როგორც პირველ დღეს. პირდაპირ შინაარსზე გადავალ:
მარშუტკა წმინდა მიწაზე
სამარშრუტო ტაქსი (ან ხალხურად – მარშ(რ)უტკა) საქართველოს სატრანსპორტო სისტემის მთავარი იმედი და ამავე დროს – მნიშვნელოვანი დამსაქმებელიცაა. ბევრი მას მიიჩნევს საცობების მთავარ მიზეზად. მარშუტკამ ჩვენში ისე გაიდგა ფესვები, რომ თანამედროვე ქართული გზა მის გარეშე ფაქტიურად წარმოუდგენელია. სხვათაშორის, ვიკიპედიის მარშუტკების გვერდზე საქართველო საერთოდ არ არის ნახსენები. ბევრს საბჭოთა გადმონაშთი ჰგონია და ერთი სული აქვს როდის ამოწყდება ეს ფენომენი. არა და მარშუტკა share taxi-ს სახით მსოფლიოს 100-მდე ქვეყანაშია გავრცელებული – თავ-თავისი სახელებით და წვრილმანი დეტალებით. ამ პოსტიდან შეიტყობთ, როგორ არის ეს ბედნიერება მოწყობილი ისრაელში:
sCool: Schools. Cool schools. You choose.
სოციალური ინოვაციების ბანაკი (SIC-Caucasus) დამთავრდა. მან ყველა პოზიტიური მოლოდინი გაამართლა და გადააჭარბა კიდეც. 2-დღიანი მუშაობის შემდეგ 6 სხვადასხვა საერთაშორისო ჯგუფის მიერ დაიდო 6 პროექტი. მათ შეგიძლიათ დეტალურად გაეცნოთ ბანაკის საიტის შესაბამის გვერდზე. მე კი იმ პროექტზე გიამბობთ, რომლის შექმნაშიც მონაწილეობა მივიღე.
თავდაპირველად, 6 იდეა წარდგენილი იქნა ავტორების მიერ. ნებისმიერ მსურველს შეეძლო ნებისმიერი იდეის გუნდში ჩაწერილიყო. ცოტა ვისმინეთ თუ ბევრი – მე, ლექსო ხუბულავა (ეს ისაა, ვისიც jobs.ge-ა) და თეა ხარიტონაშვილი (ეს კი ისაა, ვისიც convert.ge-ა) ერთ გუნდათ მივედით ერევნიდან ჩამოტანილ იდეასთან: გაკეთდეს საიტი, რომელიც მოეხმარება მშობლებს სკოლის შერჩევაში და არსებული სკოლის შესახებ გამოცდილების გაზიარებაში.
მე გუნდში რასაკვირველია მარკეტინგის მიმართულება დამევალა. შედეგად, პროექტისთვის მოვიფიქრე დასახელება sCool – ნაწარმოები სიტყვებიდან School (სკოლა) და Cool (“მაგარი”). სლოგანიც ამ ორი სიტყვის კავშირს უსვამს ხაზს:
